شتاب‌دهنده هوش مصنوعی ریزن، برنامه‌ای از گلرنگ ونچرز، از ۲ آبان ۱۴۰۵ شروع شده و پذیرش درخواست توسعه‌دهنده‌های هوش مصنوعی تا ۳۰ آبان ادامه دارد. برای هر تیم منتخب ۱ میلیارد تومان سرمایه‌ی نقدی در نظر گرفته شده و راهکار تیم‌ها شش ماه در گروه صنعتی گلرنگ آزمایش می‌شود.
هوش مصنوعی این روزها در گوشی و لپ‌تاپ همه‌جا هست، اما کمتر کسی دیده که در یک کارخانه یا انبار چه کاری از دستش برمی‌آید. ریزن دقیقاً از همین نقطه شروع می‌کند.
ریزن چیست و از کجا شروع می‌کند؟
ریزن REASON در دل گلرنگ ونچرز، بازوی سرمایه‌گذاری گروه صنعتی گلرنگ، شکل گرفته و با همکاری مرکز هوش مصنوعی و رباتیک گلرنگ و گلرنگ سیستم اجرا می‌شود. REASON به معنای «دلیل» است و همزمان به توانایی استدلال در سیستم‌های هوش مصنوعی اشاره دارد.
بیشتر برنامه‌های شتاب‌دهی از فناوری یا ایده شروع می‌کنند. ریزن از مسئله‌ی واقعی یک کسب‌وکار شروع می‌کند، و شعارش هم همین را می‌گوید:
راهکار از هوش مصنوعی، دلیل از دنیای واقعی
شش حوزه‌ی مسئله
مسئله‌ها از شرکت‌های گروه گلرنگ آمده‌اند و در شش حوزه دسته‌بندی شده‌اند. اگر محصولتان با هوش مصنوعییکی از این مسئله‌ها را حل می‌کند، جای شما اینجاست:
• کنترل کیفیت: پایش کیفی هوشمند در خطوط تولید.
• تولید: تحلیل داده‌های خطوط تولید برای کاهش ضایعات.
• تحقیق و توسعه: حذف آزمون‌های تکراری مواد اولیه و سورس‌یابی هوشمند.
• مالی و منابع انسانی: پردازش هوشمند اسناد و مدل‌سازی نگهداشت نیروهای متخصص.
• زنجیره تأمین و فروش: پیش‌بینی تقاضا و متمرکزسازی داده‌های فروش هلدینگ‌ها.
• لجستیک: ردیابی یکپارچه کالا و یکپارچه‌سازی داده‌های ناهمگن انبار.
تیم‌های منتخب چه می‌گیرند؟
• ۱ میلیارد تومان سرمایه‌ی نقدی برای هر تیم منتخب
• شش ماه کار در بستر واقعی کسب‌وکار؛ گروه گلرنگ مشتری اول راهکار شماست
• فضای کار و تجهیزات مورد نیاز
• مسیر ورود به بازار، با ظرفیت ۱۰ تیم در دوره‌ی اول
موفقیت تیم‌ها فقط با کیفیت دمو سنجیده نمی‌شود. معیار اصلی، ارزش واقعی‌ای است که راهکار برای کسب‌وکار می‌سازد.
چه تیمی مناسب است؟
راهکار باید به نیاز واقعی پاسخ بدهد و در محیط کسب‌وکار قابل آزمایش باشد. تیم‌هایی که فقط در مرحله‌ی ایده‌اند یا هوش مصنوعی در محصولشان نقش محوری ندارد، با این برنامه همخوان نیستند. تیم می‌تواند فردی یا چندنفره باشد.
مراحل ثبت درخواست
راهنمای پیچ‌دک را در سایت ریزن بخوانید.
پیچ‌دک ۸ تا ۱۰ اسلایدی بسازید: مسئله، راه‌حل، پایلوت، بازار، رقبا، تیم، برنامه‌ی مالی و نقشه‌ی راه.
فرم ثبت‌نام را پر کنید و فایل را بفرستید؛ معرفی کوتاه تیم و شرح مسئله و راه‌حل لازم است و دمو اختیاری است.
منتظر نتیجه‌ی غربال بمانید؛ نتایج نیمه‌ی اول آذر از طریق ایمیل اعلام می‌شود.
زمان‌بندی
• ۲ تا ۳۰ آبان: ثبت درخواست و ارسال پیچ‌دک
• ۱ تا ۳ آذر: ارزیابی و غربال اولیه
• ۱۰ و ۱۱ آذر: ارائه‌ی تیم‌های منتخب
• ۲۵ آذر: شروع رسمی کار تیم‌ها
هوش مصنوعی صنعتی چه فرقی با هوش مصنوعی روزمره دارد؟
وقتی از هوش مصنوعی حرف می‌زنیم، ذهن بیشتر ما به سمت دستیارهای متنی، تولید تصویر و ابزارهای گوشی می‌رود. این‌ها مهم‌اند، اما مسئله‌ی صنعت چیز دیگری است. در یک کارخانه، داده از دستگاه‌های مختلف، سیستم‌های قدیمی و فایل‌های پراکنده می‌آید. فرایندها سال‌ها شکل گرفته‌اند و هر تغییر کوچک روی تولید، کیفیت یا هزینه اثر می‌گذارد. راهکاری که در محیط تمیز آزمایشگاه عالی کار می‌کند، ممکن است در برخورد با این واقعیت‌ها زمین بخورد.
ریزن برای همین ساخته شده است. ایده ساده است: تیم‌های هوش مصنوعی به جای حدس زدن مسئله، با مسئله‌ی واقعی روبه‌رو شوند و محصولشان را همان‌جا که قرار است کار کند محک بزنند.
چهار گام ریزن؛ از مسئله تا اعتبارسنجی
مسیر هر تیم در ریزن چهار گام دارد و ترتیبش با بیشتر برنامه‌های شتاب‌دهی فرق می‌کند:
• مسئله‌ی کسب‌وکار: شناسایی نیاز واقعی در یکی از شرکت‌های گروه صنعتی گلرنگ.
• راه‌حل هوش مصنوعی: طراحی و توسعه‌ی محصول یا سرویسی که دقیقاً برای همان مسئله ساخته شده.
• اجرای آزمایشی (Pilot): اجرای راهکار در مقیاس محدود و در شرایط واقعی کسب‌وکار.
• اعتبارسنجی و توسعه: سنجش نتیجه و تصمیم درباره‌ی گسترش راهکار.
یعنی تیم از همان آغاز می‌داند برای چه نیازی و برای کدام مخاطب می‌سازد، و نتیجه‌ی کارش را با داده و فرایند واقعی یک سازمان می‌سنجد، نه با یک نسخه‌ی نمایشی.
اجرای آزمایشی یعنی چه؟
Pilot یا اجرای آزمایشی یعنی راهکار پیش از گسترش، در مقیاس کوچک و در یک شرکت واقعی امتحان می‌شود. برای تیم، فرصتی است که محصول را با شرایط واقعی سازگار کند و نقاط قوتش را با شواهد نشان بدهد. برای شرکت، راهی کم‌هزینه است برای آشنایی با فناوری تازه و دیدن اثرش روی فرایندهای جاری. تصمیم برای ادامه هم به جای حدس، بر نتیجه‌ی اندازه‌گیری‌شده تکیه می‌کند.
گلرنگ ونچرز و اولین برنامه‌ی هوش مصنوعی
گلرنگ ونچرز پیش‌تر برنامه‌های تخصصی متعددی در حوزه‌های دارو، امنیت غذایی و بازی‌سازی اجرا کرده است. ریزن نخستین برنامه‌ی تخصصی هوش مصنوعی این مجموعه است و با تکیه بر همان تجربه‌ها، مسئله‌محور وارد این عرصه می‌شود. از یک سو مسئله‌های واقعی کسب‌وکارهای فعال گروه گلرنگ را به توان فنی تیم‌های هوش مصنوعی وصل می‌کند و از سوی دیگر بستری برای شکل‌گیری و رشد کسب‌وکارهای جدید مبتنی بر هوش مصنوعی فراهم می‌آورد.
پیچ‌دک خوب چه شکلی است؟
شرط ثبت درخواست یک پیچ‌دک ۸ تا ۱۰ اسلایدی است و راهنمای آن در سایت ریزن آمده. چند نکته‌ی عملی که در نوشتن آن کمک می‌کند:
• مسئله را در اسلاید اول و به زبان کسب‌وکار بنویسید، نه به زبان الگوریتم.
• راه‌حل را طوری توضیح بدهید که کسی بدون پیش‌زمینه‌ی فنی هم بفهمد چه چیزی عوض می‌شود.
• بگویید پایلوت شش‌ماهه در یک شرکت واقعی چه شکلی خواهد داشت و چه چیزی را اندازه می‌گیرید.
• درباره‌ی بازار و رقبا صادق باشید؛ ارزیابی بر ارزش واقعی راهکار استوار است.
• تیم و نقش اعضا را روشن بنویسید. فردی یا چندنفره بودن مشکلی ایجاد نمی‌کند.
دمو اختیاری است. اگر دارید، ضمیمه کنید؛ اگر ندارید، شرح روشن مسئله و راه‌حل کافی است.
سؤال‌هایی که تیم‌ها معمولاً می‌پرسند
اگر محصول من هنوز کامل نیست، می‌توانم درخواست بدهم؟ بله، به شرط آنکه به نیاز واقعی پاسخ بدهد و در محیط کسب‌وکار قابل آزمایش باشد. معیار اصلی ارزش واقعی راهکار است، نه کیفیت دمو.
باید حتماً یکی از شش حوزه را انتخاب کنم؟ بله، مسئله‌ها در همین شش حوزه تعریف شده‌اند و درخواست شما باید با یکی از آن‌ها همخوان باشد.
تیم فردی هم پذیرفته می‌شود؟ بله، تیم می‌تواند فردی یا چندنفره باشد.
نتیجه کی اعلام می‌شود؟ ارزیابی و غربال اولیه ۱ تا ۳ آذر انجام می‌شود و نتایج از طریق ایمیل اعلام خواهد شد. تیم‌های منتخب ۱۰ و ۱۱ آذر راهکارشان را به شرکت‌های گلرنگ و سرمایه‌گذاران ارائه می‌کنند.
بعد از شش ماه چه می‌شود؟
پایان دوره پایان همکاری نیست. بسته به نتیجه‌ی اجرای آزمایشی، چند مسیر پیش روی تیم است:
• همکاری تجاری مستقیم با شرکتی که راهکار در آن آزموده شده
• توسعه‌ی راهکار در دیگر شرکت‌های گروه
• ورود به مسیر سرمایه‌گذاری برای تیم‌هایی که توان ساختن کسب‌وکاری مستقل دارند
• ورود به بازارهای بزرگ‌تر با تکیه بر تجربه و اعتبار کسب‌شده در ریزن
برای تیمی که تازه از مرحله‌ی ساخت محصول بیرون آمده، اولین مشتری صنعتی و ۱ میلیارد تومان سرمایه‌ی نقدی می‌تواند فاصله‌ی «محصولی که کار می‌کند» تا «محصولی که فروش می‌رود» را کوتاه کند.
یک نکته‌ی آخر
مهلت ثبت درخواست ۳۰ آبان است و ظرفیت دوره‌ی اول ۱۰ تیم. نوشتن یک پیچ‌دک روشن معمولاً بیشتر از آنچه فکر می‌کنید زمان می‌برد؛ اگر راهکاری دارید که به یکی از این شش حوزه مربوط می‌شود، همین حالا شروع کنید.
این شتاب‌دهنده هوش مصنوعی تا ۳۰ آبان درخواست می‌پذیرد. جزئیات و فرم ثبت‌نام در reasonaccelerator.com است و پرسش‌ها را می‌توانید به info@reasonaccelerator.com بفرستید. برای مسیر پیچ‌دک و برنامه‌ی کامل هم به صفحه‌ی ریزن REASON سر بزنید.
پوریا زنگیشه